Porozmawiaj z nami
Czat udostępnia Firmao.pl CRM
Baza wiedzy

USG – na czym polega badanie ultrasonograficzne?


Dodał: Medicalonline Data: 16.03.2022

Diagnostyka obrazowa jest niezbędnym narzędziem w wielu dziedzinach medycznych. Pozwala na ocenę budowy i funkcji narządów w sposób bezbolesny i bezinwazyjny. Umożliwia szybkie uzyskanie informacji o stanie zdrowia pacjenta. Jest łatwo dostępna i nie ma skutków ubocznych. Dzięki temu mogą z niej korzystać dorośli, dzieci, seniorzy i kobiety w ciąży.

Czym jest USG?

Ultrasonografia (USG) to metoda diagnostyki wykorzystująca fale ultradźwięków niesłyszalne dla ludzkiego ucha. Wytwarzane przez aparat sygnały akustyczne, po odbiciu dają na ekranie obraz organów i innych struktur. Specjalne funkcje urządzenia pomagają także sprawdzić przepływ naczyniowy. Sprzęt do USG z powodzeniem jest wykorzystywany również u kobiet w ciąży. Służy do oceny rozwoju płodu i pozwala określić płeć, jaką będzie miało dziecko. USG pokazuje także stan wielu tkanek miękkich. Jest dużym ułatwieniem przy stawianiu rozpoznania, zwłaszcza po urazie lub w przypadku bólu. Dzięki szybkiemu wykryciu przyczyny problemu zdrowotnego możliwe jest rozpoczęcie skutecznego leczenia. Wynik otrzymuje się od razu, w formie opisu sporządzonego przez specjalistę oraz wydrukowanych zdjęć. Dodatkowo lekarz często na bieżąco omawia obraz widziany na ekranie. Ze względu na całkowite bezpieczeństwo badania może być ono wielokrotnie powtarzane. Nie ma też przeciwwskazań, aby zalecać je także w niewielkich odstępach czasu.

W jaki sposób wykonuje się USG?

USG wykonywane jest za pomocą specjalnego aparatu ultrasonograficznego. Zazwyczaj odbywa się w pozycji leżącej na plecach lub na boku. Lekarz w pierwszej kolejności pyta o występujące objawy. Następnie przykłada głowicę ultrasonograficzną posmarowaną specjalnym żelem do skóry. Przesuwając ją płynnie po okolicy, odczytuje obraz na ekranie monitora. Sprzęt daje możliwość pomiaru wielkości ważnych struktur, a także wydruku uchwyconych zdjęć. Całość uzupełnia opis, który warto przechowywać łącznie z całą dokumentacją medyczną.

Wskazania do wykonania ultrasonografii

Ze względu na bezpieczeństwo stosowania, USG jest bardzo przydatne zarówno w profilaktyce, jak i w kontroli leczenia. Lekarze zazwyczaj zalecają je u pacjentów, którzy zgłaszają dolegliwości mogące świadczyć o chorobach narządów wewnętrznych. Warto jednak pamiętać, że ze względu na brak skutków ubocznych USG można wykorzystywać również jako monitoring stanu zdrowia. Ma to duże znaczenie zwłaszcza u osób, które są zagrożone wystąpieniem schorzeń przewlekłych lub nowotworowych.

USG najczęściej wykonywane jest w obrębie:

  • jamy brzusznej (zarówno profilaktycznie, zwykle raz roku, jak i u pacjentów z bólem brzucha – częstość ustalana przez lekarza)
  • miednicy mniejszej
  • narządów ginekologicznych (w tym USG transwaginalne, które powinno być powtarzane corocznie u każdej kobiety)
  • prostaty
  • serca (u osób z bólami w klatce piersiowej, szybko męczących się)
  • tarczycy (w kierunku przerostu, a także obecności guzków)
  • piersi (pokazuje zmiany, takie jak torbiele, gruczolakowłókniaki i guzki nowotworowe w różnym stadium)
  • stawów (po urazie, przy występowaniu bólu lub obrzęku kolan, barków, bioder, łokci i nadgarstków)
  • mięśni (m.in. po naciągnięciach, kontuzjach)
  • naczyń krwionośnych (u osób z żylakami, podejrzeniem zakrzepicy lub miażdżycy)
  • węzłów chłonnych
  • tkanek miękkich (więzadła, ścięgna, torebki stawowe, łąkotki)
  • oczu (USG okulistyczne)
  • ciemiączka (u noworodków).

USG wykorzystywane jest także podczas biopsji, aby ułatwić znalezienie struktur, z których ma być pobrany materiał. Czasami okazuje się, że niektóre obszary wymagają dokładniejszego sprawdzenia. Wtedy zlecana jest np. tomografia komputerowa. Wiąże się ona jednak z promieniowaniem, dlatego jest wykonywana tylko w koniecznych przypadkach.

USG jamy brzusznej – jak się przygotować?

Odpowiednie przygotowanie ma największe znaczenie w przypadku USG jamy brzusznej i miednicy. Najważniejsze jest przestrzeganie następujących zaleceń:

  1. Dzień przed wykonaniem USG należy stosować dietę lekkostrawną i zażywać Espumisan lub Ulgix Wzdęcia. Dawkę należy uzgodnić z lekarzem lub dobrać według ulotki dołączonej do opakowania.
  2. Na USG najlepiej zgłosić się na czczo. Jeżeli jest zaplanowane w godzinach popołudniowych lub wieczornych nie jeść minimum przez 8 godzin poprzedzających przyjście do gabinetu.
  3. Pęcherz powinien być dobrze wypełniony. W tym celu godzinę przed badaniem należy pić niegazowaną wodę mineralną.
  4. Butelkę wody warto mieć także ze sobą i pić małymi łykami w poczekalni.
  5. Ubiór powinien zapewniać łatwy dostęp do diagnozowanej okolicy.

Dobre przygotowanie jest ważne, gdyż pozwala wyraźniej zobaczyć narządy wewnętrzne. Ma to duże znaczenie w ocenie:

  • trzustki
  • wątroby
  • pęcherzyka żółciowego
  • nerek
  • śledziony.

O kontroli pracy układu pokarmowego powinno się pamiętać regularnie, najlepiej każdego roku wykonywać USG.

 

Szeroki wybór aparatury do badań USG znajdziesz na Medicalonline.pl. Kliknij tutaj!

 

Gdzie można zrobić USG?

W ultrasonografy wyposażonych jest wiele placówek medycznych, a więc profilaktyka z ich wykorzystaniem jest bardzo łatwo dostępna. Najczęściej wykorzystują je:

  • gabinety specjalistyczne (radiologa, gastroenterologa, chirurga, ginekologa, kardiologa, ortopedy)
  • przychodnie
  • szpitale, kliniki
  • lekarze realizujący wizyty w domu pacjenta (taki specjalista stosuje przenośne aparaty USG ).

Uniwersalność tej metody obrazowania sprawia, że jest ona dużą pomocą w ocenie stanu zdrowia pacjenta.

USG doppler

Jedną z form ultrasonografii jest doppler. Służy do oceny przepływu krwi oraz budowy naczyń krwionośnych. W ten sposób sprawdza się drożność:

  • tętnic szyjnych i kręgowych
  • żył i tętnic kończyn dolnych i górnych.

Doppler pozwala wykryć zakrzepicę, a także zwężenia naczyń, np. przez blaszki miażdżycowe. Stosowany jest najczęściej u osób z widocznymi żylakami, a także objawami takimi jak:

  • obrzęk i zaczerwienie lub zblednięcie/zasinienie nogi lub ręki
  • nadmierne ucieplenie, lub ochłodzenie nogi w porównaniu z drugą kończyną
  • ból nogi, mrowienie, drętwienie
  • objawy neurologiczne, zawroty głowy, zaburzenia widzenia (naczynia szyjne).

Są to pilne stany, w których ocena przepływu krwi pomaga w dobraniu odpowiednich leków.

Echo serca

Ultrasonografia serca, określana również jako UKG lub echokardiografia jest bardzo ważnym elementem diagnostycznym w kardiologii. Pozwala ocenić:

  • budowę jam serca (komór, przedsionków)
  • kurczliwość mięśnia sercowego
  • funkcję zastawek
  • budowę i drożność dużych naczyń doprowadzających krew do serca.

UKG powinno być regularnie przeprowadzane u każdej osoby leczącej się u kardiologa.

USG w ortopedii

Ultrasonograf daje bardzo dobre możliwości diagnozowania tkanek miękkich, co przydaje się również w ortopedii. Pozwala ocenić stan:

  • mięśni (wykrywa m.in. naderwania oraz zerwania włókien)
  • więzadeł
  • torebki stawowej
  • łąkotek w kolanie (jeżeli obraz jest zbyt mało widoczny, czasem trzeba wykonać rezonans magnetyczny).

USG pokazuje też ilość wysięku. Jest wykorzystywane po urazach, ale też w bólach przewlekłych.

Diagnostyka obrazowa w weterynarii

Możliwości fal ultradźwiękowych są wykorzystywane również w leczeniu zwierząt. Do tego celu stosuje się ultrasonografy weterynaryjne. Pozwalają one na kontrolę ciąży, a także na zobrazowanie narządów (np. u kotów, psów i innych ssaków). Jest to często wykorzystywany sprzęt w gabinetach, w których leczone są zwierzęta. Jego specjalne rodzaje dobrze sprawdzają się także w praktyce lekarzy weterynarii pracujących w terenie.

Profilaktyka zdrowotna z wykorzystaniem USG

Ze względu na bezpieczeństwo stosowania, USG jest jedną z zalecanych form dbania o zdrowie. Każda kobieta powinna przynajmniej raz w roku wykonać USG piersi oraz ginekologiczne. Konieczne są także prenatalne badania USG w czasie ciąży. Corocznie warto wykonać również ultrasonografię jamy brzusznej. Jest to ważne, gdyż pozwala na wykrycie nieprawidłowości na wczesnym etapie, co pozwala skuteczniej je leczyć.

 

 

fb