Ustawa o prawach pacjenta i rzeczniku praw pacjenta - komentarz

Wstęp

Jednym z najważniejszych praw człowieka jest prawo do ochrony zdrowia, zawarte w różnych dokumentach międzynarodowych i potwierdzone w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu. Z tym się wiążą ściśle prawa pacjenta jako osoby zwracającej się o świadczenia medyczne lub korzystającej z tych świadczeń udzielanych przez lekarza, szpital, klinikę, pielęgniarkę, położną czy inne uprawnione podmioty. (...)

W Polsce wielki postęp w dziedzinie ochrony praw pacjenta wprowadziły nowe „ustawy medyczne", a zwłaszcza: ustawa o zakładach opieki zdrowotnej (1991), ustawa „psychiatryczna" (1994), ustawa „transplantacyjna" (1995, 2005), ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty (1996), ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej (1996). Ukoronowaniem tej legislacji jest ustawa o Prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (2008). Ustawa ta przejmuje wiele istotnych regulacji z poprzednich ustaw (w szczególności prawa pacjenta do świadczeń zdrowotnych, do informacji, wyrażenia „świadomej" zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych, dostępu do dokumentacji medycznej, poszanowania intymności i godności oraz zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę w razie naruszenia praw pacjenta) i dodaje nowe, jak prawo pacjenta do zgłoszenia sprzeciwu wobec opinii albo orzeczenia lekarza. (...)

Na aprobatę zasługuje powołanie instytucji Rzecznika Praw Pacjenta jako centralnego organu administracji rządowej, przyznanie mu szerokich uprawnień w sprawach o naruszenie praw pacjenta oraz prowadzenie postępowań w sprawach praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjenta.

Niniejszy komentarz stanowi analizę przepisów ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, z odwołaniem się do innych aktów prawnych z tym związanych oraz do orzecznictwa sądowego, a zwłaszcza Sądu Najwyższego, mającego - na przestrzeni lat - wielkie znaczenie dla rozwoju i ochrony tych praw.

Prof. dr hab. Mirosław Nesterowicz

Spis treści

• WYKAZ SKRÓTÓW
• Wstęp
• USTAWA z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. Nr 52, poz. 417 ze zm.)
• Rozdział 1 Przepisy ogólne - Monika Wałachowska 
• Rozdział 2 Prawo pacjenta do świadczeń zdrowotnych - Marcin Śliwka
• Rozdział 3 Prawo pacjenta do informacji - Małgorzata Świderska
• Rozdział 4 Prawo pacjenta do tajemnicy informacji z nim związanych - Marcin Śliwka
• Rozdział 5 Prawo pacjenta do wyrażenia zgody na udzielanie świadczeń zdrowotnych - Małgorzata Świderska
• Rozdział 6 Prawo do poszanowania intymności i godności pacjenta - Marcin Śliwka
• Rozdział 7 Prawo pacjenta do dokumentacji medycznej - Marcin Śliwka
• Rozdział 8 Prawo pacjenta do zgłoszenia sprzeciwu wobec opinii albo orzeczenia lekarza - Marcin Śliwka
• Rozdział 9 Prawo pacjenta do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego - Monika Wałachowska
• Rozdział 10 Prawo pacjenta do opieki duszpasterskiej - Monika Wałachowska
• Rozdział 11 Prawo pacjenta do przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie - Monika Wałachowska
• Rozdział 12 Rzecznik Praw Pacjenta - Ewa Bagińska
• Rozdział 13 Postępowanie w sprawach praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów - Ewa Bagińska
• Rozdział 14 Kary pieniężne - Ewa Bagińska
• Rozdział 15 Przepis końcowy