Szukasz sprzętu medycznego? Wypełnij darmowe zapytanie
Wypełnij darmowe zapytanie
MedicalOnline.pl wyszukuje najlepszych dostawców
i przesyła im Twoje zapytanie
Dostawcy przesyłają Ci oferty handlowe dotyczące zapytania
sprzęt medyczny
Wyślijzapytanie ofertowe

Finansowanie SP ZOZ za pomocą kredytów bankowych

Tadeusz Góralski/PM | 2009-03-22
Finansowanie SP ZOZ za pomocą kredytów bankowych

Najrzadziej spotyka się finansowanie inwestycji przez banki hipoteczne.

Finansowaniem inwestycji z kredytów bankowych coraz częściej zainteresowane są zarówno banki hipoteczne, banki korporacyjne, firmy leasingowe oraz sami producenci. To dobra wiadomość dla polskich szpitali. Najrzadziej spotyka się finansowanie inwestycji przez banki hipoteczne. Taka sytuacja jest możliwa wtedy, kiedy kredyt udzielony na inwestycje jest zabezpieczony poręczeniem samorządowym. Jednak SP ZOZ niechętnie wykorzystują poręczenie samorządowe do finansowania inwestycji. Finansowanie inwestycji z kredytów hipotecznych jest jednak możliwe i możliwe są również inny formy zabezpieczeń niż poręczenia samorządowe. Ale dotyczy to tylko i wyłącznie inwestycji w nieruchomości i jeżeli SP ZOZ zamierza wybudować nowy budynek, to istnieje możliwość, aby tego typu inwestycje sfinansować z kredytu hipotecznego pod zabezpieczenia na nieruchomościach.

Spółki celowe


Nie jest to operacja standardowa dla banku hipotecznego, dlatego każdorazowo możliwe jest takie sfinansowanie, jeżeli szpital powoła spółkę celową. Nieruchomość gruntowa, na której będzie realizowana inwestycja, musi być wniesiona aportem do spółki celowej. Bank dokonuje wtedy dwukrotnego zabezpieczenia.

Po pierwsze - obciąża hipotekę nieruchomości gruntowej, na której będzie wznoszona nieruchomość budowlana.
Po drugie - dokonuje zastawu rejestrowego na udziałach czy akcjach spółki celowej.


Takie rozwiązanie sprawia, że bank hipoteczny nie będzie rozpatrywał przy określeniu zdolności spłaty dotychczasowego standingu szpitala. Podstawą do oceny będą materiały prognostyczne dotyczące spółki celowej. I dlatego też, nie ma takiego zagrożenia, że na starcie bank hipoteczny będzie zmuszony do utworzenia rezerwy celowej, w związku z ujemnymi funduszami własnymi szpitala, czy ujemną rentownością, czy też brakiem płynności. Spółka, jako podmiot startujący, nie jest obciążona ujemnymi wynikami dotychczasowej działalności szpitala.

Jest wskazane, aby wykonawca również był udziałowcem spółki celowej. Tym bardziej, jeżeli możliwe jest partnerstwo publiczno – prywatne, czyli jest to taka konstrukcja, w której spółce celowej część kapitału posiada SP ZOZ, drugą zaś część posiada podmiot, który wraz z SP ZOZ będzie gospodarował na realizowanej inwestycji. Możliwa jest również i taka formuła, w której niezależnie od tych dwóch wymienionych podmiotów, również wykonawca tej inwestycji (do momentu jej zakończenia) jest wspólnikiem spółki celowej. Dzięki takiej opcji bank hipoteczny może dokonać zabezpieczeń na nieruchomości (co określa ustawa), na udziałach czy akcjach spółki celowej, a także skorzystać już z nieprzewidzianego ustawą  zabezpieczenia, tj. z poręczeń cywilnych czy wekslowych wspólników spółki celowej. Nie tylko samego SP ZOZ, ale również pozostałych wspólników. Dodatkowym zabezpieczeniem w tego typu transakcjach jest potrącenie z kwoty finansowania kaucji na zabezpieczenie, stanowiącej równowartość od 6 do 12 rat kredytowo-odsetkowych. Kaucja taka jest zabezpieczeniem płynności spółki celowej. Czyli np. gdyby okazało się, że pomimo zrealizowanej inwestycji pojawiają się problemy w spłacie, aby bank nie musiał tworzyć w trakcie okresu spłaty rezerwy celowej,  tworzy się kaucję, z której bank, w przypadku opóźnienia w spłatach potrąca raty kredytowo – odsetkowe z utworzonej kaucji. Dodatkowym zabezpieczeniem są tu weksle wystawione przez spółkę celową i weksle wystawione przez szpital.

Banki komercyjne


Podobnie funkcjonuje finansowanie z banków komercyjnych. Jest tu więcej podobieństw, ponieważ w przypadku banku hipotecznego, który finansuje inwestycje dla SP ZOZ, nie wykorzystując poręczeń samorządowych stopy procentowe są większe, tzn. sięgają poziomu WIBOR + 2 proc., WIBOR + 3 proc. W przypadku banku komercyjnego, stopy te kształtowane są na tym poziomie, a okres spłaty również ma podobny charakter, ponieważ bank hipoteczny w przypadku inwestycji nie poręczonych przez samorządy najczęściej proponuje okres spłaty 15 – 20 lat, podobnie jak banki korporacyjne. Wśród banków korporacyjnych finansowanie inwestycji medycznych pochodzi z tych samych źródeł co finansowanie konwersji zadłużenia. Koszty, jak i okresy zwrotu spłat są podobne, zbliżone do banków hipotecznych.

Inaczej natomiast kształtuje się kwestia zabezpieczeń spłat. Bank komercyjny ma możliwość wykorzystania dodatkowych zabezpieczeń i najczęściej z nich korzysta, tj. przede wszystkim z cesji kontraktu jaki szpital ma podpisany z Narodowym Funduszem Zdrowia. I jest to zabezpieczenie bieżącej płynności spłat. Cesja na kontrakcie, wraz z zobowiązaniem spółki celowej do prowadzenia rachunków w banku, który udzielił finansowania. Wiąże się to z dodatkową możliwością windykacji należności, w sytuacji nie dokonania spłaty, tzn. bank posiadając kaucję na 12 miesięcy, (jeżeli występuje opóźnienie w spłacie) potrąca raty z kaucji, po czym uzupełnia kaucję z potrąceń z środków, które wpływają na rachunek przesyłane na Narodowy Fundusz Zdrowia. Banki korporacyjne bardzo chętnie wykorzystują jako dodatkowe zabezpieczenia poręczenia Banku Gospodarstwa Krajowego, podobnie jak w przypadku finansowania konwersji zadłużenia, ale także zabezpieczenia funduszy doręczeniowych lokalnych. Innymi słowy, jeżeli na terenie funkcjonowania SP ZOZ, funkcjonuje również lokalny fundusz poręczeniowy, bank często z takiego możliwości korzysta.

Można powiedzieć, że montaż finansowy w przypadku banku korporacyjnego, finansującego SP ZOZ wygląda w sposób następujący.

  • Zabezpieczenie na inwestycji,
  • Na hipotece inwestycji,
  • Zabezpieczenie na zastawie na udziałach spółki celowej.


Cesja kontraktu, który najczęściej stanowi czterokrotność kwoty finansowania, dodatkowo poręczenie z Banku Gospodarstwa Krajowego, na najmniej 50 proc. kwoty finansowanej. Dodatkowo kaucja na zabezpieczenie i weksle własne spółki celowej oraz weksle własne szpitala.

Przy takiej konstrukcji zabezpieczeń, bank korporacyjny nie stawia warunku uczestniczenia w spółce celowej, zarówno wykonawcy jak i operatora, jak i wspólnika, który wraz z SP ZOZ będzie prowadził działalność w ramach spółki celowej.

Leasing


Inną formą finansowania inwestycji w SP ZOZ o charakterze parakredytowym jest leasing. Banki korporacyjne finansują (w przeciwieństwie do banków hipotecznych), nie tylko inwestycje w środki trwałe nieruchome, ale finansują także zakupy ruchomości. Przy finansowaniu ruchomości okresy kredytowania są nie dłuższe niż 10 lat, a jednocześnie banki korporacyjne wymagają prawie wszystkich tych zabezpieczeń, które wykorzystywane są przy finansowaniu inwestycji w nieruchomości. Konkurencyjną ofertę w związku z tym dla SP ZOZ, składają firmy leasingowe, które chętnie finansują nabycia ruchomości - szczególnie wysokospecjalistycznego sprzętu, a konkurencyjność ich oferty polega na tym, że rzadko dokonują zabezpieczeń innych niż na przedmiocie leasingu (plus ewentualnie cesja części kontraktu, sporadycznie także kaucja na nie więcej niż sześć płatności).


Jest to więc oferta w stosunku do oferty bankowej bardzo konkurencyjna. Przede wszystkim porównywalne są okresy spłaty. Banki hipoteczne nie kredytują zakupów inwestycyjnych w środkach ruchomych, więc pozostają tylko banki korporacyjne, które owszem - kredytują zakupy środków ruchomych, ale w okresie zwrotu nie dłuższym niż 10 lat. Podobnie firmy leasingowe. Banki korporacyjne wymagają jednak bardzo wielu zabezpieczeń, podczas gdy firmy leasingowe nie obciążają majątku SP ZOZ, finansują tylko pod zabezpieczenie na przedmiocie leasingu.

Jest jednak oferta firm leasingowych mniej konkurencyjna kosztowo. Po pierwsze firmy leasingowe wymagają od szpitali co najmniej 10 proc. udziału własnego, a najczęściej udział ten kształtowany jest na poziomie 20 – 30 proc., po drugie koszt pieniądza w przypadku firm leasingowych jest znacznie wyższy. Gdyby odnieść go do kosztu pieniądza bankowego, moglibyśmy mówić o oprocentowaniu liczonym według stopy WIBOR 1M + od 3 proc. do 5 proc. marży, a bywa, że jest ten poziom większy. W przypadku firm leasingowych możemy mówić zarówno o leasingu operacyjnym jak i leasingu finansowym.
Obie te formy występują do SP ZOZ. O ile w przypadku leasingu finansowego możemy mówić, zgodnie z jego konstrukcją, o warunkowym prawie nabycia, o tyle w przypadku leasingu operacyjnego mówimy o odpłatnym użytkowaniu. Swoją drogą, forma finansowania w leasingu operacyjnym jest dla podmiotów medycznych szczególnie atrakcyjna, z punktu widzenia zużycia moralnego sprzętu wykorzystywanego w służbie zdrowia. Sprzęt medyczny jest jednym z najszybciej zużywających się moralnie. Jego okres żywotności nie przekracza 7 lat. Jest to sprzęt o wysokim poziomie technologii informatycznej, a w związku z tym należy zakładać, że okresy żywotności w niedługim czasie nie przekroczą 5 lat. W takich sytuacjach leasing operacyjny, czyli oddanie do korzystania na określony czas, po czym wymiana zużytego częściowo moralnie sprzętu na nowy sprzęt, jest w pełni uzasadniona. Tym bardziej, jeśli szpital jest w dobrej kondycji i podnosząc standardy świadczonych usług jest zainteresowany zamianą używanego sprzętu na lepszy sprzęt.

Z drugiej zaś strony firma leasingowa, która otrzymała od szpitala w ramach leasingu operacyjnego czynsz inicjalny w wysokości 20 czy 30 proc., pozostaje właścicielem sprzętu. Sprzęt jest wysokiej klasy dobrem materialnym, łatwo upłynnianym na rynku, praktycznie mając jako zabezpieczenie kaucje na 6 miesięcy spłat, nie ponosi szczególnego ryzyka utraty przedmiotu leasingu.

Sprzedaż ratalna


Ostatnią formą finansowania inwestycji w służbie zdrowia, inwestycji ruchomych jest sprzedaż ratalna realizowana bezpośrednio przez producentów. Leasing operacyjny, posiada jedną wadę w stosunku do sprzedaży ratalnej. Taką mianowicie, że spłacony na początku udział własny w wysokości 20 – 30 proc. w przypadku leasingu operacyjnego, księgowany jest jako czynsz inicjalny. Stanowi zatem w całości koszt uzyskania przychodów. Jeżeli mówimy o leasingu operacyjnym urządzenia o wartości 5 mln zł., to 30 proc. od tej wartości jest to kwota 1,5 mln zł. Zatem SP ZOZ księguje w koszty uzyskania przychodów jednorazowo 1,5 mln zł. Nie pozostaje to bez radykalnego wpływu na wynik finansowy SP ZOZ. Często bywa przyczyną straty, albo znacznego pogłębienia spłaty. W przypadku sprzedaży ratalnej ten problem nie występuje, bo choć udział własny jest tak samo wysoki, jak w przypadku leasingu finansowego czy leasingu operacyjnego, to księgowany jest nie jako koszty uzyskania przychodów, ale częściowe nabycie własności. W związku z tym, nie pojawia się konsekwencja ujemnego wyniku finansowego. Dodatkową zachętą do zakupu w ramach sprzedaży ratalnej jest fakt, że producenci określają koszt urządzenia uwzględniając w nim marżę produkcyjną. Nie zakładają natomiast kosztu finansowego lub zakładają go na poziomie minimalnym, wręcz symbolicznym. Wychodząc z założenia, że specjalistyczny sprzęt medyczny wymaga systematycznego dokupienia komponentów i to w nich umieszczają drugi poziom marży, często bardzo wysokiej marży.

SP ZOZ, które i tak zobowiązane są do nabycia komponentów, nawet jeśli sprzęt jest nabyty w formie leasingu za pośrednictwem firmy leasingowej, a nie bezpośrednio od producenta, traktują ofertę sprzedaży producenckiej jako absolutnie konkurencyjną do finansowania leasingowego. Śmiało można stwierdzić, że finansowanie inwestycji w ruchome środki stałe, jest znacznie prostsze, niż finansowanie inwestycji w nieruchome środki trwałe w SP ZOZ. A już z całą pewnością finansowanie inwestycji rzeczowych jest o wiele łatwiejsze niż finansowanie konwersji zadłużenia SP ZOZ.

Brak tagów