Szukasz sprzętu medycznego? Wypełnij darmowe zapytanie
Wypełnij darmowe zapytanie
MedicalOnline.pl wyszukuje najlepszych dostawców
i przesyła im Twoje zapytanie
Dostawcy przesyłają Ci oferty handlowe dotyczące zapytania
sprzęt medyczny
Wyślijzapytanie ofertowe

Systemy rurociągowe do gazów medycznych

MedicalOnline.pl | 2018-03-05

Zwiększenie bezpieczeństwa procedur medycznych, zachowanie wysokiej czystości gazów medycznych, usprawnienie ich dystrybucji w placówce, optymalizacja zużycia – to główne kierunki rozwoju i doskonalenia systemów do gazów medycznych. Współczesne instalacje to nie tylko bezpieczne i wydajne sieci rurociągowe, to także rozbudowane oprogramowanie nadzorujące ich pracę i sprawne systemy alarmowe. O czym pamiętać podczas instalacji centralnego systemu rurociągowego do gazów medycznych? Jak wybrać dobrego wykonawcę?

Sprawne i wydajne sieci rurociągowe do gazów medycznych są istotnym elementem funkcjonowania nowoczesnej placówki medycznej. Rośnie zakres wykorzystania gazów medycznych, zmieniają się także wymagania w stosunku do instalacji i samych gazów. Warto wiedzieć, z jakich elementów składa się system rurociągowy do gazów medycznych, na co zwrócić uwagę na etapie jego planowania i dlaczego warto wdrożyć zintegrowany system do zarządzania siecią gazową.

Dystrybucja gazów w placówkach medycznych – kiedyś i dziś

Kiedy pojawiła się koncepcja instalacji gazów medycznych w postaci systemu rurociągów rozprowadzających gazy od źródeł zasilania do końcowych punktów poboru, była ona swego rodzaju rewolucją w stosunku do zasilania z butli. Rozwiązała wiele problemów – od logistycznych (transport butli) i higienicznych (wprowadzenie butli na sale o wysokim rygorze sanitarnym), poprzez kwestie bezpieczeństwa (możliwość wybuchu), obsługi (podłączanie do sprzętu) i zapotrzebowania (nieograniczony dostęp do gazów). Przez wiele lat systemy do dystrybucji gazów były traktowane jako kolejna instalacja techniczna, dopiero w latach 80. ubiegłego wieku wprowadzono pierwsze wymagania w stosunku do elementów systemu i gazów w nim dystrybuowanych.

Podniesienie bezpieczeństwa stosowania gazów, utrzymanie ich czystości oraz odpowiednich parametrów gwarantujących wysoki poziom bezpieczeństwa użytkowania to główne czynniki mające wpływ na wprowadzenie kolejnych wymogów w stosunku samych gazów oraz – pośrednio – mające wpływ na kwalifikacje firm zajmujących się produkcją i instalacją systemów rurociągowych.

Systemy Rurociągowe do Gazów Medycznych (SRGM) to sieć, w której gazy medyczne są rozprowadzane pod wysokim ciśnieniem roboczym, lokalnie redukowanym dzięki systemowi zaworów. Wartość ciśnienia musi być precyzyjnie regulowana, co wymaga zastosowania określonych rozwiązań technologicznych podczas projektowania i wykonania SRGM. Ma to wpływ na bezpieczeństwo stosowania gazów, zarówno dla pacjenta, personelu, jak i otoczenia. Ponadto od gazów dystrybuowanych w SRGM wymaga się określonej czystości, dlatego do niedawna mają one status wyrobu medycznego (np. dwutlenek węgla) lub produktu leczniczego (np. tlen). Dlatego też jednym z ważniejszych wymagań w stosunku do sieci rurociągowej jest utrzymanie wyjściowego poziomu czystości gazów medycznych w czasie ich dystrybucji – poczynając od źródeł zasilania, a kończąc na punktach poboru.

Wprowadzenie norm regulujących zasady projektowania, wytwarzania i kontroli SRGM (obecnie to normy serii EN ISO 7396) było pierwszym krokiem do unormowania wymagań w stosunku do systemów gazów medycznych. Pod koniec lat 90. XX wieku eksperci pracujący przy Komisji Europejskiej wydali opinię, która poskutkowała zmianą statusu SRGM. Od tego czasu jest on definiowany jako wyrób medyczny klasy IIb – w związku z czym został objęty wymaganiami przepisów Dyrektywy Medycznej 93/42/EEC.

Współcześnie systemy do dystrybucji gazów w placówkach medycznych to nowoczesne, rozbudowane i zintegrowane z infrastrukturą informatyczną centralne sieci rurociągowe, nadzorowane przez dedykowany system zarządzania. Wymagania prawne w stosunku do SRGM i firm je wytwarzających pozwalają na wysokie bezpieczeństwo ich stosowania, na sprawną i ekonomiczną dystrybucję z zachowaniem wymogów w stosunku do jakości gazów.

Centralne instalacje gazów medycznych – od czego zacząć?

O systemie rurociągowym do gazów medycznych trzeba pomyśleć już podczas projektowania i budowy placówki medycznej. To najlepsze rozwiązanie, bo pozwala na wdrożenie nowoczesnego  rozwiązania zgodnego z obowiązującymi wymogami prawa. Od razu nasuwa się pytanie: a co z już istniejącymi sieciami – czy da się je dostosować do najnowszych wymogów. Tak, istnieje szereg rozwiązań proponowanych przed producentów SRGM, które pozwalają na sprawną modernizację istniejących już w placówce rurociągów.

W pierwszym etapie planowania SRGM należy zastanowić się nad wielkością i złożonością instalacji. Jakie jest zapotrzebowanie na poszczególne gazy medyczne? Myślmy perspektywicznie – spróbujmy oszacować ile i których gazów medycznych placówka będzie potrzebować nie tylko obecnie, ale także w przyszłości. Wielkość systemu jest kwestią indywidualną i zależy od: wielkości placówki, liczby i rodzaju stacji zasilania, długości sieci rurociągowej z punktami kontrolno-pomiarowymi, liczby węzłów i końcowych punktów poboru. Trudno mówić o konkretnym koszcie wdrożenia lub modernizacji systemu rurociągowego do gazów medycznych. Praktyka pokazuje, że każda placówka wymaga indywidualnego podejścia i osobnego projektu, ściśle odpowiadającego jej potrzebom. Dlatego do współpracy warto wybrać doświadczoną firmę, która poprawnie oceni wielkość inwestycji.

SRGM jest wyrobem medycznym!

Wybierając firmę, która wdroży SRGM, zwróćmy uwagę nie tylko na jej doświadczenie i zrealizowane projekty. Istnieje szereg regulacji prawnych, z którymi wiąże się posiadanie odpowiednich uprawnień i wdrożenie konkretnych certyfikatów jakości przez firmy produkujące SRGM. To gwarantuje nie tylko rzetelność i bezpieczeństwo wykonanej inwestycji, ale przede wszystkich zgodność z prawnymi wymogami.

Zgodnie z Ustawą o wyrobach medycznych z dn. 20 kwietnia 2004 r. oraz z Dyrektywą Medyczną 93/42/EWG system rurociągowy do gazów medycznych jest klasyfikowany jako wyrób medyczny. Dla tego rodzaju wyrobów, przed oddaniem do użytkowania, należy przeprowadzić ocenę zgodności tego wyrobu z wymaganiami wspomnianej dyrektywy unijnej. Aby tego dokonać, należy wiedzieć, do jakiej klasy wyrobów medycznych jest on przypisany. Dla SRGM Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 listopada 2010 r. w sprawie sposobu klasyfikowania wyrobów medycznych określa klasę wyrobu na IIb. Dodatkowo według ustawy o wyrobach medycznych do obrotu i użytkowania mogą być wprowadzone wyłącznie wyroby medyczne oznakowane znakiem CE. Znak taki może nadać firma produkująca SRGM, jeśli uzyska certyfikat CE dla tego rodzaju wyrobów. Znak CE umieszcza się na wyrobie medycznym po przeprowadzeniu odpowiednich procedur oceny zgodności, a obok niego umieszcza się numer jednostki notyfikowanej, która nadzorowała przeprowadzenie tej oceny.

Podsumowując, przed wyborem firmy partnerskiej realizującej projekt SRGM, należy sprawdzić, czy posiada ona status producenta wyrobów medycznych. Sprawdźmy, czy wytwórca ma wdrożony system zarządzania jakością ISO 9001 oraz zarządzania jakością wyrobów medycznych ISO 13485 w odpowiednim zakresie. Elementy instalacji gazowej oferowane przez producenta muszą mieć status wyrobów medycznych posiadających deklarację zgodności CE nadawaną przez wytwórcę z udziałem jednostki notyfikowanej. Pamiętajmy, że zgodnie z prawem SRGM nie jest instalacją budowlaną, a wyrobem medycznym podlegającym zupełnie innym regulacjom.

Jakie są najważniejsze elementy systemu rurociągowego do gazów medycznych?

Niezależnie od wielkości placówki, SRGM ma kilka obowiązkowych komponentów: stacje zasilania (w tym: zbiorniki, pompy, sprężarki), sieci rurociągowe z punktami kontrolno-pomiarowymi oraz końcowe przyłącza, czyli punkty poboru gazów z panelami i kolumnami.

Aby zapewnić nieprzerwaną i bezpieczną dostawę gazów medycznych, układy zasilania SRGM powinny składać się z trzech niezależnych źródeł: podstawowego, rezerwowego i awaryjnego. Planując wdrożenie lub modernizację systemu, warto przemyśleć liczbę oraz wielkość zbiorników na gazy, biorąc pod uwagę rodzaj i ilość gazów, wykorzystywanych w placówce. Stacje zasilania różnią się wydajnością pracy, co przekłada się na szybkość dystrybucji i sprawność całej SRGM. Jeśli stosowany jest podtlenek azotu, wówczas obowiązkowy jest montaż instalacji wyrzutowej do gazów poanestetycznych.

Kolejnym elementem są rurociągi transportujące gazy od źródeł zasilania do punktów poboru na salach operacyjnych i przy łóżkach pacjentów na salach chorych. W punktach rozgałęzień rurociągów są montowane skrzynki kontrolno-pomiarowe regulujące przepływ gazów, a w momencie awarii – reagujące odcięciem dopływu do konkretnego obszaru placówki lub włączeniem zasilania awaryjnego. Dodatkowe punkty kontrolne instaluje się wszędzie tam, gdzie kluczowy dla bezpieczeństwa pacjentów jest nadzór nad dystrybucją i parametrami gazów medycznych, czyli np. przy blokach operacyjnych lub przy oddziale intensywnej terapii.

Na końcu sieci rurociągów są punkty odbioru gazów, które montuje się pojedynczo lub zgrupowane w kolumny, panele, kasetony lub tablice. Częstą praktyką jest montaż paneli nadłóżkowych na salach chorych, które zawierają nie tylko przyłącza gazowe, ale także oświetlenie, gniazdka elektryczne oraz wieszaki i przyczepy do aparatury medycznej. Z kolei na salach operacyjnych dobrym rozwiązaniem jest instalacja kolumn sufitowych, dodatkowo pozwalających na podłączenie przyłączy teleinformatycznych. Technologie stosowane w nowoczesnych blokach operacyjnych umożliwiają nadzór nad dystrybucją gazów poprzez zintegrowany system zarządzania salą operacyjną.

SRGM powinien także mieć wdrożone systemy alarmowe. Najważniejszy jest ten, który czuwa nad prawidłową pracą źródeł zasilania, sygnalizuje problemy z siecią elektryczną oraz monitoruje poziom ciśnienia roboczego gazów wytwarzanych przez zbiorniki źródłowe. Inny system alarmowy ma za zadanie kontrolę parametrów gazów płynących w instalacji. Pomagają mu w tym zespoły kontrolno-pomiarowe instalowane w węzłach sieci.

Jakie funkcje pełni system do zarządzania siecią gazową?

Wdrożenie zintegrowanego systemu do zarządzania SRGM pozwala na pełny monitoring całej sieci, w tym ułatwia nadzór nad parametrami i przepływem gazów medycznych. Składa się on z sieci czujników i wbudowanych modułów alarmowych pozwalających na wykrycie i sygnalizację pojawiających się zaburzeń pracy sieci (np. spadek ciśnienia gazów poniżej krytycznej wartości). System sprawdza działanie stacji zasilania i nadzoruje pracę punktów kontrolno-pomiarowych. Co więcej – analizuje poziom zużycia gazów, uwzględniając jego wykorzystanie w poszczególnych jednostkach szpitala. Mówiąc ogólnie – zintegrowany system do nadzoru SRGM umożliwia pełną kontrolę instalacji  na niemal każdym etapie jej funkcjonowania.

Opcją, która sprawdza się w wielu placówkach, jest przesyłanie danych z monitoringu do zewnętrznej firmy, która w razie konieczności natychmiast zareaguje na pojawiające się problemy. Zdalny nadzór nad siecią gazową to korzystne rozwiązanie, dzięki któremu doświadczeni specjaliści czuwają nad prawidłowością pracy całego systemu. Jak pokazuje praktyka, to często także duża oszczędność –czasami z pozoru poważne awarie mają proste rozwiązanie, które wdrożone zdalnie kosztuje znacznie mniej niż kosztowne wezwanie ekipy serwisowej.

Dlaczego warto wdrożyć centralny system do gazów medycznych?

Jakie są korzyści z wdrożenia SRGM ze zintegrowanym oprogramowaniem do zarządzania siecią gazową? Pozwala to przede wszystkim na stały dostęp do gazów i na nieprzerwaną pracę, uzależnioną wyłącznie od zapotrzebowania. System informatyczny do zarządzania SRGM znacznie ułatwia nadzór nad dystrybucją gazów medycznych w placówce. Praca punktów kontrolno-pomiarowych pozwala na stałą kontrolę przepływu gazów oraz ich parametrów, odcinając dopływ medium w momencie awarii (lub włączając zasilanie awaryjne). Co więcej – dzięki dokładnej analizie przepływu i dystrybucji gazów łatwo ocenić poziom ich zużycia, co przekłada się na realne oszczędności. Praktyka pokazuje, że wdrożenie w placówce SRGM to także duża wygoda i usprawnienie pracy personelu poprzez łatwe sterowanie za pomocą paneli nadłóżkowych czy kolumn ściennych.

Brak tagów