Szukasz sprzętu medycznego? Wypełnij darmowe zapytanie
Wypełnij darmowe zapytanie
MedicalOnline.pl wyszukuje najlepszych dostawców
i przesyła im Twoje zapytanie
Dostawcy przesyłają Ci oferty handlowe dotyczące zapytania
sprzęt medyczny
Wyślijzapytanie ofertowe

Centralne instalacje gazowe – dlaczego warto?

MedicalOnline.pl | 2017-09-11

Z tego opracowania dowiesz się:

- Jakie wymagania musi spełnić sieć rurociągowa do dystrybucji gazów medycznych?

- Jakie są najważniejsze elementy centralnej sieci gazowej?

- Jak wybrać firmę, która wykona instalację w placówce?

- Dlaczego warto zainstalować zintegrowany system do nadzoru nad siecią gazową?

Na rynku instalacji gazowych dla placówek medycznych pojawiają się innowacyjne rozwiązania, które mają posłużyć przede wszystkim zwiększeniu bezpieczeństwa podczas wykonywania procedur medycznych, usprawnieniu dystrybucji gazów po placówce oraz optymalizacji ich zużycia. Nowoczesne instalacje opierają się nie tylko na wydajnych i bezpiecznych sieciach rurociągowych, ale także na rozbudowanym oprogramowaniu i sprawnych systemach alarmowych. Dlaczego warto instalować centralne rurociągi gazowe i o czym pamiętać w czasie planowania inwestycji?

Inwestycja w centralną instalację gazową, która nadzorowana jest przez zintegrowany dedykowany system zarządzania, pozwala nie tylko na usprawnienie pracy personelu i ułatwienie dystrybucji gazów medycznych w placówce. To przede wszystkim podniesienie bezpieczeństwa wykonywanych procedur medycznych, i co nie jest bez znaczenia – pozwala na realne oszczędności.

Centralną instalację gazową najłatwiej jest wdrożyć podczas budowy placówki, jednak nie zawsze jest to możliwe. Nowoczesne rozwiązania proponowane przez producentów instalacji gazowych pozwalają także na sprawną modernizację istniejących już w placówce rurociągów. W średnich i dużych placówkach medycznych centralna instalacja jest już standardem, jednak decyzję o wielkości i złożoności instalacji warto podjąć po analizie zapotrzebowania placówki na gazy nie tylko w obecnej chwili, ale także w przyszłości. Zintegrowany system rurociągowy pozwala na stały dostęp do gazów, pełny nadzór nad nimi i nieprzerwaną pracę, uzależnioną tylko od zapotrzebowania gabinetu. To także duża wygoda dla personelu (łatwe sterowanie za pomocą paneli nadłóżkowych czy kolumn ściennych) oraz znacznie łatwiejszy nadzór nad dystrybucją gazów w placówce dzięki stałej kontroli parametrów gazów oraz pracy punktów kontrolno-pomiarowych, które odcinają dopływ medium (lub włączają awaryjne zasilanie) w momencie awarii. Kolejnym argumentem przemawiającym za wdrożeniem centralnego rurociągu jest poszerzający się zakres zastosowania gazów medycznych. Podtlenek azotu, do tej pory wykorzystywany głównie w anestezjologii, coraz częściej jest stosowany także w kardiochirurgii i ginekologii. Z kolei zwiększony popyt na dwutlenek węgla ma związek z jego coraz szerszym zastosowaniem w zabiegach laparoskopowych.

Koszt wdrożenia lub modernizacji centralnej instalacji gazowej jest zależny od wielu czynników, w tym m.in. od: wielkości placówki, jej zapotrzebowania na gazy, długości rurociągów, liczby końcowych punktów odbioru (przyłączy, kolumn, paneli nadłóżkowych). Praktyka pokazuje, że każdy obiekt wymaga indywidualnego podejścia i osobnego projektu, ściśle dopasowanego do jego potrzeb. Dlatego do współpracy warto wybrać doświadczoną firmę, która nie tylko oceni wielkość inwestycji, ale także wykona projekt, przeprowadzi instalację i uruchomienie systemu, a potem zajmie się jego utrzymaniem i serwisowaniem. Niedawno wprowadzone konkretne regulacje prawne wymagają od firm, aby posiadały odpowiednie uprawnienia oraz miały wdrożone konkretne certyfikaty jakości. Takie działania mają gwarantować rzetelność i bezpieczeństwo wykonanej inwestycji. Dodatkowo wprowadzenie nowych regulacji prawnych dotyczących instalacji systemów rurociągowych do gazów medycznych ujednoliciło wymagania sanitarno-budowlane związane z tego rodzaju systemami. Dzięki temu pojawiły się jasne i przejrzyste wytyczne, regulujące wiele kwestii związanych z instalacją gazów medycznych, co przede wszystkim ma odbicie w podniesieniu bezpieczeństwa leczenia i pracy z gazami.

Ważne regulacje prawne

Przed wyborem firmy partnerskiej, która miałaby zrealizować projekt instalacji gazów medycznych, należy sprawdzić, czy posiada ona status producenta wyrobów medycznych, czy ma wdrożony system zarządzania jakością ISO 9001 oraz zarządzania jakością wyrobów medycznych ISO 13485 w odpowiednim zakresie. Oprócz tego produkty, które oferuje firma jako wyroby medyczne, muszą posiadać deklarację zgodności CE nadawaną przez wytwórcę z udziałem jednostki notyfikowanej. Praktyka pokazuje, że przy wyborze firmy warto także zwrócić uwagę, czy po uruchomieniu całego systemu gazowego, jest ona także w stanie zająć się jego późniejszym serwisowaniem i ewentualnymi naprawami.

Warto także sięgnąć po kilka ważnych dokumentów prawnych. Wytyczne do produkcji, projektowania oraz uruchomienia centralnego systemu gazowego zbiera zharmonizowana norma PN EN ISO 7396 o tytule „Systemy rurociągowe do gazów medycznych”. Istotne są także wytyczne HTM (ang. Health Technical Memorandum 02-01: Medical gas pipeline systems), które są podstawą merytoryczną polskiej normy. Oprócz tego, polskich producentów i wykonawców obowiązuje także unijna dyrektywa medyczna 93/42/EWG, na której bazują regulacje prawne Ustawy o Wyrobach Medycznych. Najważniejszym obostrzeniem polskich wytycznych jest zakwalifikowanie systemu rurociągowego do gazów medycznych w całości jako wyrobu medycznego. Pociąga to za sobą szereg obowiązków związanych z projektowaniem, instalacją i uruchomieniem sieci w obiektach ochrony zdrowia.

Najważniejsze elementy instalacji do gazów medycznych

Niezależnie od wielkości placówki, centralny system gazowy zawsze składa się z kilku podstawowych elementów: stacje zasilania (ze zbiornikami, pompami, sprężarkami i filtrami), sieci rurociągowe z punktami kontrolno-pomiarowymi oraz końcowe przyłącza (z punktami poboru gazów, z panelami i kolumnami).

Zgodnie z wymogami prawnymi układy zasilania powinny się składać z trzech niezależnych źródeł: podstawowego, rezerwowego i awaryjnego. Ma to zapewnić bezpieczną i nieprzerwaną dostawę gazów w sieci gazowej. Warto także wcześniej przemyśleć liczbę oraz wielkość zbiorników biorąc pod uwagę rodzaj i ilość gazów medycznych wykorzystywanych w placówce. Stacje zasilania różnią się wydajnością pracy, a to ma wpływ na szybkość dystrybucji i sprawność całej sieci. Pamiętajmy także, że wszędzie tam, gdzie wykorzystywany jest podtlenek azotu, należy zainstalować instalację wyrzutową do gazów poanestetycznych.

Pomiędzy stacjami zasilania a punktami odbioru gazów przy łóżkach pacjenta, w gabinetach i salach operacyjnych, w punktach rozgałęzień rurociągów montowane są skrzynki kontrolno-pomiarowe, które pozwalają na regulację przepływu gazów, a momencie awarii – na ich odcięcie w konkretnym obszarze placówki. Wszędzie, gdzie nadzór nad dystrybucją gazów jest kluczowy dla bezpieczeństwa leczenia pacjentów, instaluje się dodatkowe punkty kontrolne, np. przy oddziale intensywnej terapii czy przy blokach operacyjnych. Punkty odbioru gazów mogą być montowane pojedynczo lub zgrupowane w kolumny, kasetony, panele lub tablice. Częstą praktyką jest instalacja dedykowanych paneli nadłóżkowych, które oprócz przyłączy gazowych, pozwalają także na dostęp do oświetlenia i gniazdek elektrycznych, a dodatkowo umożliwiają zawieszenie aparatury. Z kolei na salach operacyjnych często stosuje się montowane do sufitu kolumny, które dodatkowo pozwalają na dostęp do przyłączy elektrycznych i teleinformatycznych. Istnieje także możliwość podłączenia nadzoru nad gazami ze zintegrowanym systemem zarządzania salą operacyjną.

Warto także rozważyć inwestycję w urządzenia do uzdatniania powietrza oraz w moduły do monitoringu czystości sprężonego powietrza wytwarzanego w placówce. Pamiętajmy, że produkowane w szpitalu powietrze medyczne prawnie jest kwalifikowane jako farmaceutyczne, co pociąga za sobą obowiązek spełnienia określonych wymagań higienicznych.

System do zarządzania siecią gazową

Praktyka pokazuje, że w dużych i średnich placówkach warto jest wdrożyć zintegrowany system do zarządzania siecią rurociągową, który pozwala na pełny monitoring całej sieci, w tym przede wszystkim – na nadzór nad parametrami i przepływem gazów medycznych. Sieć czujników i wbudowane systemy alarmowe pozwalają na wykrycie i sygnalizację wielu nieprawidłowości, w tym m.in. nadmierny wzrost lub spadek ciśnienia. Ponadto analizują poziom zużycia gazów (także z podziałem na konkretne jednostki szpitala) oraz sprawdzają działanie pomp próżniowych i sprężarek. Jednym słowem – zintegrowany system do nadzoru sieci gazowej pozwala na pełną kontrolę instalacji na niemal każdym etapie jej działania. Co więcej – dane z monitoringu mogą być zdalnie nadzorowane przez zewnętrzną firmę, która w razie konieczności natychmiast zareaguje na pojawiające się problemy. To korzystne rozwiązanie, dzięki któremu doświadczeni specjaliści czuwają nad prawidłową pracą systemu rurociągowego. To w wielu przypadkach także duża oszczędność, ponieważ często z pozoru poważne awarie mają proste i szybkie rozwiązanie, które można wdrożyć zdalnie, bez potrzeby kosztownego wzywania ekipy serwisowej.

Producenci oferują dwa podstawowe rodzaje systemów alarmowych. Pierwszy z nich nadzoruje pracę źródeł zasilania i sygnalizuje zagrożenia przy problemach z siecią elektryczną oraz w sytuacji przekroczenia granicznej wartości ciśnienia roboczego wytwarzanego przez zbiorniki źródłowe. Z kolei drugi system ma za zadanie kontrolę parametrów gazów medycznych płynących w instalacji. Przy odgałęzieniach sieci, na oddziałach lub przy salach operacyjnych nad prawidłowym przepływem gazów czuwają zespoły kontrolno-pomiarowe. Działanie tych skrzynek ma na celu stały monitoring gazów oraz natychmiastowe włączenie awaryjnego zasilania w celu podtrzymania płynności przepływu gazów medycznych. Ponadto – istnieje możliwość dołączenia modułów pomocniczych do skrzynek kontrolno-pomiarowych, których zadaniem jest pomiar oraz usprawnienie przepływu gazów w konkretnych odcinkach sieci rurociągowej. Ten szczegółowy nadzór nad dystrybucją gazów pozwala na optymalizację zasilania systemu, efektywniejsze wykorzystanie gazów oraz ułatwia rozliczanie poszczególnych jednostek placówki z ich zużycia.