Szukasz sprzętu medycznego? Wypełnij darmowe zapytanie
Wypełnij darmowe zapytanie
MedicalOnline.pl wyszukuje najlepszych dostawców
i przesyła im Twoje zapytanie
Dostawcy przesyłają Ci oferty handlowe dotyczące zapytania
sprzęt medyczny
Wyślijzapytanie ofertowe

Skąd wziąć pieniądze na finansowanie inwestycji w sektorze medycznym?

MedicalOnline.pl | 2014-06-09
Skąd wziąć pieniądze na finansowanie inwestycji w sektorze medycznym?

Z tego opracowania dowiesz się:
- Jakie są formy finansowania w sektorze ochrony zdrowia?
- Która z opcji będzie najkorzystniejsza dla placówki?
- Kredyt, pożyczka, a może leasing – za i przeciw.
- Dotacje unijne – gdzie starać się o dodatkowe środki?
- Dlaczego warto współpracować z niebankowymi instytucjami finansowymi?

Nakłady na ochronę zdrowia w Polsce nadal pozostają jednymi z najniższych w Europie. Mimo to analitycy rynku medycznego przewidują znaczny rozwój prywatnego sektora ochrony zdrowia w 2014 roku. Szacuje się, że jego dynamiczny wzrost będzie się utrzymywał przynajmniej do 2016 roku, kiedy mija ostateczny termin na dostosowanie placówek medycznych do wymogów unijnych. Na modernizację i wymianę sprzętu potrzeba pieniędzy – skąd je wziąć? 

Sektor medyczny jest bardzo dynamicznie rozwijającym się rynkiem. Placówki medyczne muszą się zmieniać, aby za nim nadążyć. To nie tylko gwarancja coraz wyższego poziomu diagnostyki i leczenia pacjentów, ale także istotny wzrost konkurencyjności podmiotów. Jednak nie da się ukryć, że nakłady na jakiekolwiek inwestycje w opiece zdrowotnej najczęściej pociągają za sobą ogromne koszty, często przekraczające możliwości jednostki. Pomimo trudnej sytuacji, przy stale rosnących bieżących kosztach działalności i problemach z kontraktowaniem umów z NFZ-em, osoby zarządzające placówkami ochrony zdrowia potrafią znaleźć środki na finansowanie inwestycji. A możliwości na pozyskanie pieniędzy jest coraz więcej: pożyczka, kredyt, leasing, dotacje unijne, konsolidacja czy organizacja grup zakupowych. Coraz mocniej zaznacza się - także na polskim rynku – obecność instytucji pozabankowych specjalizujących się w finansowaniu sektora medycznego i w zarządzaniu jego zasobami.

Co wybrać?

O wyborze właściwego rozwiązania decyduje wiele czynników, w tym m.in.: przedmiot inwestycji, bieżąca sytuacja finansowa placówki, zobowiązania oraz posiadane zabezpieczenia. Placówki medyczne zwykle pierwsze kroki kierują do banków, gdyż to właśnie one oferują najlepsze warunki finansowania. Jednostki medyczne szczególnie chętnie korzystają z kredytów inwestycyjnych, pożyczek oraz zakupów na raty – te opcje są najkorzystniejsze pod względem ponoszonych kosztów finansowania. Warunkiem uzyskania kredytu inwestycyjnego jest jednak poręczenie oraz zaangażowanie organu założycielskiego w realizowany projekt. Rzadziej banki akceptują inne zabezpieczenia jak np. cesja środków zakontraktowanych w NFZ-ie czy zastaw lub przewłaszczenie na finansowanej inwestycji. Banki niechętnie zgadzają się finansować projekty, które trudno zabezpieczyć, jak np. prace budowlane czy rozbudowę sieci informatycznej. Co zrobić w sytuacji, kiedy inwestycja zakłada zarówno zakup sprzętu medycznego, jak i prace budowlane? Wówczas można sięgnąć dodatkowo po pożyczkę, leasing lub zakupy na raty. Jest jeszcze jedno rozwiązanie – warto w takiej sytuacji poprosić o pomoc zewnętrzną instytucję finansującą projekty sektora medycznego.

Trzeba jednak pamiętać, że uzyskanie wsparcia finansowego z banku nie jest prostym zadaniem. Banki nie mają zaufania do sektora medycznego, systemu rozliczeń z NFZ-em czy zasad kontraktowania usług medycznych. Placówka powinna solidnie przygotować się: napisać dobry biznesplan, posiadać zasoby do realizacji projektu oraz mieć w zanadrzu zabezpieczenie, które będzie nieznacznie przekraczać koszt inwestycji. 

Kredyty dla placówek medycznych

Oprócz wspomnianego już kredytu inwestycyjnego, placówki medyczne mogą od banków uzyskać wsparcie w postaci kredytów odnawialnych i w rachunku bieżącym. Oba udzielane są na okres jednego roku z opcją przedłużenia na kolejne lata. Przy kredycie w rachunku bieżącym główna kwota potrącana jest z wpływów. Jeśli placówka potrzebuje zwróconej już kwoty, wówczas następuje wznowienie kredytowania. W przypadku kredytów odnawialnych zwykle spłata całości zadłużenia odbywa się na koniec okresu rozliczeniowego (np. po roku).

Na podstawowe koszty kredytów składają się: marża banku za uruchomienie dostępu do środków (zwykle w wysokości od 0,5 do 1% wartości kredytu) oraz późniejsze odsetki (ich wysokość ustalana jest indywidualnie). Bank wymaga zabezpieczenia w postaci poręczenia organu założycielskiego lub cesji środków zakontraktowanych w NFZ-ie. Zdarza się, że banki pobierają dodatkowo kaucję w wysokości 2 lub 3 miesięcznych rat kredytu. Jeśli placówka jest zadłużona, wówczas bank dodatkowo zabezpiecza się poprzez ustanowienie hipoteki na nieruchomości lub zastawu na sprzęcie medycznym.

Istnieje jeszcze jedna opcja w postaci ekspresowego kredytu kasowego. Warto o nim pamiętać w sytuacji, kiedy jednostka np. pilnie potrzebuje środków na bieżącą działalność, a spóźniają się wpływy z NFZ-u. Kredyt ekspresowy udzielany jest zwykle na krótki okres – np. trzech miesięcy. Jego zabezpieczeniem jest np. cesja całości wpływów z NFZ-u i dodatkowe poręczenie zależne od wysokości kredytu. Koszty takiej usługi są sporo wyższe w porównaniu z innymi formami kredytowania (to przynajmniej 2% marży i miesięczne odsetki).

Pożyczka, a może zakupy na raty?

W sytuacji, gdy niemożliwe jest uzyskanie kredytu, a organ założycielski nie jest w stanie pomóc w realizacji przedsięwzięcia, alternatywą jest pożyczka lub zakupy na raty. Po pożyczkę można zwrócić się do banku, jednak znacznie łatwiej można ją uzyskać w instytucji finansowej specjalizującej się w obsłudze rynku medycznego. Finansowanie w formie pożyczki ma dwie istotne zalety – nie jest wymagane przedstawianie skomplikowanych poręczeń (najczęściej wystarczy podpisany weksel in blanco), a sama usługa zwolniona jest z podatku VAT, co realnie zmniejsza koszty inwestycji.

Efektywną i stosunkowo tanią formą finansowania sprzętu medycznego jest opcja zakupów na raty. Producenci i dostawcy sprzętu często przy dostawie uwzględniają swoją marżę, jednak koszty finansowania zakładają na minimalnym poziomie. Dystrybutor, w sytuacji gdy nie dysponuje odpowiednim kapitałem do sfinansowania projektu, przedstawia ofertę na sprzęt w porozumieniu z firmą finansującą zakupy na raty. Na takim rozwiązaniu korzystają wszystkie strony, a przede wszystkim placówki medyczne, które dostają kompleksową propozycję zakupu sprzętu medycznego na referencyjnych warunkach finansowych dopasowanych do jej możliwości.

Leasing medyczny

Leasing to popularna forma finansowania, jednak nie dla wszystkich opłacalna. Leasing jest narzędziem wspierającym sprzedaż przez dostawców, obsługiwanym przez banki, instytucje leasingowe i niebankowe. Z leasingu skorzystają zarówno małe gabinety, jak i duże koncerny, gdyż umożliwia on zakup nowoczesnego sprzętu bez potrzeby angażowania własnych środków finansowych. Jednak z leasingu medycznego korzystają głównie placówki medyczne, które mogą rozliczać podatek VAT oraz takie, które mają potrzebę optymalizacji podatkowej. Finansowanie w formie leasingu ma jednak pewne ograniczenia. Można je uzyskać na zakup aparatury medycznej, ambulansów, komputerów, mebli czy samochodów służbowych, jednak trudno będzie go uzyskać na realizację prac budowlanych, informatyzację czy wyposażenie w drobny sprzęt.

Przed podpisaniem umowy leasingowej warto przejrzeć oferty kilku banków oraz instytucji niebankowych. Przedstawione przez nich propozycje mogą różnić się długością okresu finansowania, wysokością rat, walutą umowy oraz dodatkowymi kosztami obsługi. To, jakie warunki zaproponuje leasingodawca, zależy od wielu czynników, przede wszystkim od możliwości finansowych danej placówki, od wysokości przychodów, a nawet od sezonowości wpływów.

Kolejnym krokiem jest wybór między leasingiem finansowym i operacyjnym, które różnią się wysokością i sposobem płatności podatku VAT. Leasing finansowy opodatkowany jest stawką VAT w wysokości 8% i należy go zapłacić zaraz po dostawie sprzętu. Przed podjęciem decyzji warto dokładnie przyjrzeć się sumarycznym kosztom takiego rozwiązania – firmy leasingowe naliczają podatek VAT od wartości kupowanego sprzętu oraz od odsetek. Oprócz tego często pojawiają się dodatkowe opłaty przy zawieraniu umowy leasingu. Alternatywą jest leasing operacyjny, który nie wymaga zapłaty podatku VAT przy dostawie zakupów. Ma jednak jedną poważną wadę – jest traktowany jako usługa, przez co opodatkowany jest 23-procentową stawką VAT.

Zakupy grupowe w ochronie zdrowia

Zakupy grupowe zyskują coraz większą popularność, także w obszarze ochrony zdrowia. Samorządy zauważyły płynące z nich korzyści. Postępowanie zgodnie z zasadą „im więcej kupisz, tym wyższy rabat dostaniesz” daje spore oszczędności. Połączenie potrzeb zakupowych podległych samorządowi jednostek medycznych oraz startowanie w przetargach jako konsorcjum generuje realne korzyści. Szacunkowo – przy zamówieniach leków, sprzętu lub wyposażenia wydatki mogą zmniejszyć się nawet o 5%. Łączenie się w konsorcja zakupowe daje korzyści wszystkim stronom uczestniczącym w transakcji – samorządy kupują taniej, placówki mają większą płynność finansową i stałe dostawy, a producenci i dystrybutorzy realizują większe zamówienia.

Pomoc finansowa ze środków unijnych i samorządowych

Dodatkowe środki finansowe są dostępne zarówno dla publicznych, jak i dla prywatnych podmiotów medycznych. Pomoc finansowa obejmuje nie tylko wyposażenie, ale także bieżącą działalność. Możliwości jest wiele – to zarówno krajowe źródła finansowania (np. samorządowe programy operacyjne), jak i europejskie (Program Infrastruktura i Środowisko, Regionalne Programy Operacyjne z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego). Projekty z lat 2007-2013 dobiegają końca, jednak wiadomo już, że będzie nowa transza funduszy unijnych przeznaczonych dla placówek medycznych na lata 2014-2020. Eksperci przewidują, że ważną zmianą przy nowej puli środków będzie zmniejszenie udziału bezzwrotnych funduszy na rzecz wsparcia z tytułu preferencyjnego finansowania.

Do tej pory uzyskanie dotacji wymagało od placówki wniesienia 20% wkładu własnego. Pozostałe 80% to refundowane fundusze bezzwrotne. W sytuacji, gdy placówka miała problem z zebraniem środków na wkład lub potrzebowała pomocy przy złożeniu wniosku, często zwracała się do zewnętrznej instytucji finansowej, która pomagała zebrać odpowiednie środki, a w razie potrzeby oferowała pożyczkę na wkład własny. Warto pamiętać, że pośrednictwotakiej instytucji realnie zwiększa szanse na uzyskanie dotacji. 

Niebankowe instytucje finansowe w sektorze medycznym

To instytucje, które są w stanie finansowo wesprzeć nie tylko zadłużone placówki, ale także pomóc w zarządzaniu środkami. Oferują także doradztwo prawne i wsparcie finansowe jednostkom planującym inwestycje, budowę lub modernizację. Ułatwiają także pozyskanie dodatkowych środków z funduszy europejskich, oferują pożyczki, leasing, kredyty oraz pośredniczą w sprzedaży ratalnej. Swoją ofertę kierują do placówek medycznych, dostawców (leków, sprzętu, produktów leczniczych) oraz samorządów terytorialnych. Instytucje niebankowe mają przeznaczone dla sektora medycznego dedykowane programy finansowe, które łączą dostawę sprzętu z dogodnym finansowaniem inwestycji, np. na zakup aparatury, informatyzację czy rozwój floty ambulansów.

Instytucje niebankowe znacznie lepiej rozumieją specyfikę rynku medycznego, potrafią dobrze ocenić ryzyko i opłacalność inwestycji. Ułatwiają także pozyskanie funduszy na niestandardowe projekty oraz wspierają starania o dotacje unijne. Tego typu firmy pełnią funkcję swoistego gwaranta wypłacalności placówki, są jej pośrednikiem finansowym i kredytodawcą. Banki mają większe zaufanie i chętniej udzielają kredytów i pożyczek placówkom medycznym, wiedząc, że wiarygodna instytucja opiekuje się ich finansami. Wbrew pozorom współpraca z taką firmą nie kosztuje dużo – ich marże są porównywalne, a często nawet niższe niż prowizja banku.

Od kilku lat firmy z tego sektora przeżywają bardzo dynamiczny rozwój, czego dowodem jest szybko rosnąca liczba placówek, które korzystają z ich usług. Współpraca z instytucją niebankową daje wiele korzyści – przede wszystkim pośrednictwo takiej instytucji często pozwala wynegocjować niższe oprocentowanie kredytów lub zakup wyposażenia po niższej cenie. Ponadto rozwiązuje problem z zabezpieczeniem transakcji wobec kontrahentów, ułatwia dostęp do środków finansowych na rozbudowę i modernizację placówki oraz ułatwia współpracę z dostawcami.