Szukasz sprzętu medycznego? Wypełnij darmowe zapytanie
Wypełnij darmowe zapytanie
MedicalOnline.pl wyszukuje najlepszych dostawców
i przesyła im Twoje zapytanie
Dostawcy przesyłają Ci oferty handlowe dotyczące zapytania
sprzęt medyczny
Wyślijzapytanie ofertowe

Organizacja centralnej sterylizatorni – część 1: Wymagania prawne

Milena Pietrzykowska/MedicalOnline.pl | 2011-09-26
Materiały sterylne są podstawą działania każdej placówki medycznej. Czy lepiej zorganizować u siebie centralną sterylizatornię, czy korzystać z usług zewnętrznych firm? W pierwszej części opracowania przedstawiamy wymagania dla centralnej sterylizatorni i pokazujemy sposoby, jak im sprostać.

Jeszcze niedawno zakażenia szpitalne kojarzone były z błędami w utrzymaniu odpowiedniego poziomu sanitarnego placówki lub z niedbałością podczas przygotowania posiłków. Na szczęście wprowadzenie schematów i procedur mycia i dezynfekcji rozwiązało problem czystości sal i oddziałów, a wysokie wymagania w stosunku do kuchni szpitalnych lub współpraca z firmami kateringowymi wyeliminowały problem zatruć pokarmowych. Obecnie coraz częściej zakażenia szpitalne wynikają ze stosowania inwazyjnych technik medycznych, a obniżenie kondycji i odporności pacjenta podczas pobytu w placówce medycznej tylko sprzyja rozwojowi szkodliwych patogenów. Stąd płynie wniosek, że warto zainwestować w dobry system dekontaminacji sprzętu medycznego i narzędzi.

Skuteczna sterylizacja jest ważna również ze względów ekonomicznych, bo dzięki niej można uniknąć wielu niepotrzebnych wydatków. Zakażenia szpitalne, zwłaszcza szczepami opornymi, pociągają za sobą konieczność specjalistycznej diagnostyki laboratoryjnej, zakupu drogich antybiotyków, przedłużonego pobytu pacjenta w szpitalu (w tym jego izolacji na oddziałach septycznych), a czasami również - procesy sądowe o odszkodowania. A przecież to wszystko kosztuje - i to sporo! Dobry system mycia, dezynfekcji i sterylizacji jest sporą inwestycją, ale przecież bez tego placówka medyczna nie może funkcjonować, a zawsze łatwiej zapobiegać zakażeniom, niż później niwelować ich skutki.

Daje się słyszeć opinie, że mimo coraz większych inwestycji, polskie szpitale wciąż odbiegają standardem i jakością wyposażenia sterylizatorni od placówek Europy Zachodniej. Ale w ciągu ostatnich kilku lat znacznie zmniejszył się dystans do nadrobienia, a to głównie za sprawą ogromnych dotacji ze środków Unii Europejskiej oraz wsparcia zewnętrznych firm finansujących zakupy sprzętu. Coraz ważniejszym odbiorcą na rynku sprzętu do sterylizacji staje się sektor prywatnej służby zdrowia – otwiera się wiele nowych placówek, świetnie wyposażonych, proponujących usługi medyczne na wysokim poziomie. One inwestują w nowoczesny sprzęt, dostosowany do wymogów prawa.

Jakie są prawne wymagania?

Jasne, przejrzyste, ale niestety jednocześnie trudne do realizacji i bardzo kosztowne. Można je znaleźć w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 10 listopada 2006 roku w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej. Po pierwsze – szpital musi zapewnić stałe zaopatrzenie w materiały sterylne. Po drugie – centralna sterylizatornia (CS) powinna być wyposażona m.in. w urządzenia do wyjaławiania sprzętu, aparatury, narzędzi, bielizny operacyjnej, materiałów opatrunkowych. Po trzecie – musi być zlokalizowana w miejscu mającym dogodne połączenie z blokiem operacyjnym i oddziałami. Po czwarte – musi być podzielona na trzy strefy: brudną (do mycia, sortowania, wstępnej i właściwej dezynfekcji materiałów), czystą (do suszenia, pakietowania i załadunku do sterylizatorów) oraz sterylną (przeznaczoną do wyładunku ze sterylizatorów, ich magazynowania i wydawania na oddziały szpitalne). Należy zadbać o jednokierunkowy przepływ materiałów od strefy brudnej do sterylnej.

Jak im sprostać?

Sterylizacja w kilku miejscach szpitala, nawet przy zachowaniu wszelkich reżimów sanitarnych, nie jest najlepszym rozwiązaniem. Co w takim razie zrobić? Rozwiązania są dwa – budowa centralnej sterylizatorni lub współpraca z zewnętrzną firmą świadczącą usługi sterylizacji. Na rynku jest ich coraz więcej i są świetnym rozwiązaniem dla placówek, których nie stać na sprostanie restrykcyjnym wymaganiom i organizację CS według ministerialnego rozporządzenia. Dodatkowo biorą prawną odpowiedzialność za jałowość powierzonego im materiału. Wymienione wcześniej rozporządzenie wymaga, aby te zewnętrzne firmy wdrożyły system zarządzania jakością (ISO lub GMP), a w samej placówce muszą być specjalne pomieszczenia do ekspedycji skażonego oraz odbioru sterylnego materiału.

Dla tych, które zdecydują się na budowę centralnej sterylizatorni, przydatny będzie cyfrowy system zarządzania i rejestracji procesów sterylizacji. Co on daje? Pozwala na monitorowanie, dokumentację, archiwizację oraz ewidencję obiegu sterylizowanych materiałów. Dzięki niemu można śledzić każdy obiekt od momentu przyjęcia do sterylizacji, poprzez kolejne etapy mycia, dezynfekcji i jałowienia, aż po wydanie go z magazynu. W praktyce okazuje się, że taki system nie jest drogi, a znacznie usprawnia pracę szpitala.