Szukasz sprzętu medycznego? Wypełnij darmowe zapytanie
Wypełnij darmowe zapytanie
MedicalOnline.pl wyszukuje najlepszych dostawców
i przesyła im Twoje zapytanie
Dostawcy przesyłają Ci oferty handlowe dotyczące zapytania
sprzęt medyczny
Wyślijzapytanie ofertowe

Czy opłata za zakwaterowanie opiekuna w szpitalu jest zwolniona z VAT

Anna Welsyng | 2011-07-26

Należną szpitalowi opłatę za pobyt opiekuna pomimo odrębnej klasyfikacji w opisanych  okolicznościach należy potraktować jako wynagrodzenie za świadczoną usługę ściśle związaną z usługami zwolnionymi na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o podatku od towarów i usług, a tym samym – korzystającą ze zwolnienia z VAT.


Zgodnie z obowiązującymi od 1 stycznia 2011 r. przepisami, towary lub usługi będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (art. 5 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług), wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne. Ustawodawca przewidział jednak opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi albo zwolnienie od podatku.

W załączniku nr 3 pod poz. 163 wymienione są usługi związane z zakwaterowaniem – PKWiU 55. Usługi te podlegają zatem opodatkowaniu przewidzianą dla nich stawką – chyba że z regulacji odrębnych wynika coś innego (tj. inna stawka VAT bądź zwolnienie).

Instrukcja ochrony danych osobowych w ZOZ - specjalistyczna publikacja. Zamów!

Które usługi podlegają zwolnieniu z VAT

Na mocy obowiązującego od 1 stycznia 2011 r. art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o podatku od towarów i usług, zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane przez zakłady opieki zdrowotnej. Z kolei zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o podatku od towarów i usług (w brzmieniu obowiązującym od 1 kwietnia 2011 r. ) zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów:
• lekarza i lekarza dentysty,
• pielęgniarki i położnej,
• medycznych,
• psychologa.
Jednocześnie, zgodnie z art. 41 ust. 17 ustawy o VAT, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:
• nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit.a lub
• ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.
Przepisy te stanowią implementację do polskiego porządku prawnego przepisów art. 132 ust. 1 lit. b) i c) Dyrektywy 2006/112/WE Rady, zgodnie z którymi zwolnieniu od podatku przez państwa członkowskie podlegają:
• opieka szpitalna i medyczna oraz ściśle z nimi związane czynności podejmowane przez podmioty prawa publicznego lub, na warunkach socjalnych porównywalnych do stosowanych w odniesieniu do instytucji prawa publicznego, przez szpitale, ośrodki medyczne i diagnostyczne oraz inne odpowiednio uznane placówki o podobnym charakterze;
• świadczenie opieki medycznej w ramach zawodów medycznych i paramedycznych, określonych przez zainteresowane państwa członkowskie.


Co decyduje o zwolnieniu z VAT

W przeciwieństwie do stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2010 r., zgodnie z którym wyznaczenie zakresu zwolnienia usługi z opodatkowania podatkiem od towarów i usług następowało poprzez zidentyfikowanie usługi (czynności) w klasyfikacji statystycznej (PKWiU), w stanie prawnym obowiązującym od  1 stycznia 2011 r. zwolnienie określone w wymienionych przepisach ma charakter przedmiotowo - podmiotowy.
Oznacza to, że o zakresie zwolnienia decyduje nie rodzaj usługi i związana z nią jej klasyfikacja statystyczna, ale przede wszystkim to, kto jest wykonawcą tej usługi i czemu ma ona służyć.

Przykład:
Szpital kliniczny świadczy usługi medyczne dla NFZ, Ministerstwa Zdrowia oraz innych podmiotów zewnętrznych, wykonuje badania diagnostyczne oraz ambulatoryjne,  pobiera opłaty za pobyt opiekuna z chorym dzieckiem na oddziale. Do końca 31 grudnia 2010 r. opłaty te były opodatkowane stawką 7%. Obecnie w załączniku nr 3 do ustawy w poz. 163 widnieje  PKWiU 55 (w kolumnie II) usługi związane z zakwaterowaniem (bez PKWiU ex). Zaklasyfikowano wymienioną usługę do PKWiU 55.90.19.0. Pozostałe usługi związane z zakwaterowaniem, gdzie indziej niesklasyfikowane. Jednak usługi te są świadczone przez szpital w ściśle określonych okolicznościach i  nie każdemu, lecz wyłącznie w związku z leczeniem i pobytem na oddziale szpitalnym chorych dzieci - na rzecz ich opiekunów.
Dlatego należną szpitalowi opłatę za pobyt opiekuna w opisanej sytuacji, mimo odrębnej klasyfikacji, należy potraktować jako wynagrodzenie za świadczoną usługę ściśle związaną z usługami zwolnionymi na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT. Pobyt opiekuna na oddziale ma jasno określony cel w postaci zapewnienia dziecku objętemu opieką szpitalną lepszego komfortu psychicznego podczas leczenia, przyspieszając je i skracając. Tym samym usługa zakwaterowania opiekuna ma niewątpliwie cel terapeutyczny

Odpłatne świadczenie usługi za którą pobierana jest opłata za pobyt, podlega zwolnieniu od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT, jako usługa ściśle związana z opieką medyczną.

Ponieważ od 1 stycznia 2011 r. zmienił się charakter zwolnienia z VAT usług opieki medycznej i usług ściśle z nimi związanych, warto zadbać, aby w razie kontroli nie było wątpliwości dotyczących takiego właśnie charakteru pobytu opiekuna na oddziale szpitala. Najlepiej byłoby więc, aby z dokumentacji medycznej pacjenta jednoznacznie wynikało, że pobyt opiekuna na oddziale wynika z zaleceń lekarskich, gdyż jako część procesu leczenia ma służyć poprawie zdrowia pacjenta poprzez przyspieszenie i skrócenie tego procesu.
Jeśli bowiem brak będzie udokumentowania charakteru tego pobytu w sposób, z którego będzie wynikać jego cel terapeutyczny dla pacjenta, istnieje niebezpieczeństwo zakwestionowania przez organy podatkowe zastosowania do tej usługi zwolnienia z VAT z powodu braku spełnienia przesłanki przedmiotowej tego zwolnienia.

Podstawa prawna:
• ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.

Kiedy pacjent ma prawo do wizyty domowej lekarza POZ
25.02.2011Dariusz Poznański, Ministerstwo Zdrowia, Departame&hellip
Gdzie przechowywać paszport techniczny urządzeń medycznych
24.01.2011Krzysztof Tuczapski/Prezes zarządu Zamojskiego Szp&hellip
Jak prowadzić dokumentację medyczną od 1 stycznia 2011 r.
01.04.2011Dariusz Poznański , Departament Organizacji Ochron&hellip
Ustawa o działalności leczniczej uchwalona przez Senat
06.04.2011Serwis Kadry Zarządzającej ZOZ
więcej