Szukasz sprzętu medycznego? Wypełnij darmowe zapytanie
Wypełnij darmowe zapytanie
MedicalOnline.pl wyszukuje najlepszych dostawców
i przesyła im Twoje zapytanie
Dostawcy przesyłają Ci oferty handlowe dotyczące zapytania
sprzęt medyczny
Wyślijzapytanie ofertowe

Zasady udostępniania samochodów służbowych pracownikom ZOZ

Michał Culepa, prawnik, ekspert prawa pracy | 2011-03-04
Zasady udostępniania samochodów służbowych pracownikom ZOZ

Powierzenie do użytku samochodu służbowego pracownikowi do celów prywatnych wiąże się z jego odpowiedzialnością za to mienie (art. 124 § 2 Kodeksu pracy). Tym samym pracownik odpowiada za ewentualną szkodę w pełnej wysokości. 

Ponieważ samochód służbowy stanowi mienie ZOZ, pracodawca decyduje, w jakim zakresie pozostawia pojazd do dyspozycji zatrudnionego.

Menedżer ZOZ może uzgodnić z pracownikiem, że samochód jest do jego wyłącznej dyspozycji zarówno w godzinach pracy, jak i po jej wykonaniu. W takim przypadku umowa lub regulamin powinna regulować kwestie ponoszenia kosztów paliwa, części zamiennych, koniecznych napraw, sposobu przechowywania samochodu itp. 
Wtedy też pracownik ma prawo do swobodnego używania tego samochodu zarówno do celów służbowych, jak i prywatnych. Jedynym ograniczeniem są tu przepisy prawa dotyczące używania takich pojazdów, np. konieczność posiadania prawa jazdy określonej kategorii, względnie regulacje dotyczące używania pojazdów specjalnego przeznaczenia (karetek, pojazdów do transportu materiałów niebezpiecznych – biobójczych, trujących, zakaźnych lub radioaktywnych lub środków leczniczych, co do których może obowiązywać bezwzględny zakaz używania do innych celów niż służbowe).

WAŻNE!
Zakres używania samochodu służbowego do celów prywatnych powinny określać przepisy zakładowe lub odrębna umowa zawarta z pracownikiem.

Ustalenie sposobu użytkowania samochodu

Zakład opieki zdrowotnej jako właściciel samochodu – w ramach swoich uprawnień – może ustalić sposób użytkowania samochodu. Oznacza to, że może np. wymagać:
  • wykazywania przez pracownika liczby kilometrów przejechanych poza godzinami pracy lub jazd czysto prywatnych,
  • pokrycia kosztów paliwa w części odnoszącej się do przejazdów prywatnych (może to np. przybrać formę miesięcznych limitów paliwa finansowanych przez ZOZ; jeżeli pracownik używa samochodu do celów prywatnych, po przekroczeniu wskazanego limitu będzie musiał pokrywać z własnej kieszeni niezbędne zakupy benzyny lub oleju napędowego).

Nieodpłatne udostępnienie samochodu jako przychód pracownika

Jeżeli ZOZ zawrze umowę z pracownikiem dotyczącą powierzenia mienia lub gdy użytkowanie samochodów służbowych odbywa się na zasadach pozaumownych (np. gdy istnieje „milcząca” zgoda pracodawcy na użytkowanie samochodu „po godzinach”), pojawia się problem rozliczenia pracownika. 
Niestety, w każdym z tych przypadków dochodzi do nieodpłatnego świadczenia na rzecz pracownika, którego wysokość należy ustalić (art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). 

WAŻNE! 
Organy skarbowe wskazują na konieczność określania tego przychodu w wysokości ceny rynkowej stosowanej przez firmy zajmujące się wynajmowaniem samochodów tej samej marki.

Ustalając przychód pracownika z udostępnienia samochodu służbowego do celów prywatnych należy wziąć pod uwagę nie tylko markę samochodu, ale także rok produkcji, stan techniczny, przebieg, wyposażenie, itp., a także zasady korzystania z niego, np. kto płaci za paliwo, przeglądy techniczne, naprawy itp. (por. pismo Pomorskiego Urzędu Skarbowego z 21 października 2005 r., nr DM/P/415-0051/05/AP, pismo II Śląskiego Urzędu Skarbowego w Bielsku-Białej z 26 października 2004 r., nr PD/2/415-25/2004/29389). Do wartości nieodpłatnego świadczenia będzie także wliczany koszt paliwa, który ponosi pracodawca. Nie będzie jednak wliczany koszt paliwa, do którego pokrywania zobowiązany jest pracownik (interpretacja II Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z 5 sierpnia 2005 r. nr 1472/RPŁ/415-59/05/SZM).
Przychód ten podlega nie tylko opodatkowaniu, ale i oskładkowaniu, gdyż jest on podstawą wymiaru składek ZUS (art. 4 pkt 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

Pierwszy profesjonalny serwis dla Kadry Zarządzającej w służbie zdrowia! Sprawdź 

Użytkowanie prywatne bez zezwolenia naruszeniem obowiązków pracowniczych

Odmienna sytuacja występuje wówczas, gdy ani w umowie, ani w przepisach zakładowych nie ma informacji o możliwości korzystania z pojazdu poza godzinami pracy albo w innych celach niż cele służbowe. Ponieważ pojazd jest własnością zakładu opieki zdrowotnej, należy przyjąć, że powinien być używany wyłącznie do celów, w jakim został powierzony pracownikowi. 

WAŻNE!
Jeżeli pracownik zamierza skorzystać z samochodu, aby załatwiać prywatne sprawy, a pojazd został mu powierzony jedynie do użytku służbowego, powinien każdorazowo uzyskiwać zgodę ZOZ.

Wykorzystanie samochodu służbowego do celów prywatnych bez wspomnianej zgody może zostać uznane przez zakład opieki zdrowotnej za naruszenie obowiązków pracowniczych. Pracownik może zostać wówczas ukarany karą porządkową, tj. upomnieniem lub naganą (art. 108 KP). Ponadto takie postępowanie może również stanowić uzasadnienie wypowiedzenia umowy o pracę przez placówkę.
W skrajnych przypadkach, zwłaszcza w sytuacji, gdy umowa lub regulamin wprost nakazuje używanie powierzonego samochodu wyłącznie do celów służbowych, wykorzystanie takiego pojazdu do celów prywatnych może zostać uznane za ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych. Na takim stanowisku stanął Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 22 czerwca 2005 r. (I PK 255/04, OSNP 2006/3-4/51). Uzasadnia to rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia w trybie art. 52 KP, bowiem jest świadomym narażeniem na szkodę mienia pracodawcy.  

Podstawa prawna:
  • art. 55, art. 108, art. 124 § 2, ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy - tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.,  
  • art. 12 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm.,
  • art. 4 pkt 9 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst. jedn.:  Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.
Więcej porad znajduje się na stronie internetowej "Serwisu Kadry Zarządzającej ZOZ".
Kiedy pacjent ma prawo do wizyty domowej lekarza POZ
25.02.2011Dariusz Poznański, Ministerstwo Zdrowia, Departame&hellip
Gdzie przechowywać paszport techniczny urządzeń medycznych
24.01.2011Krzysztof Tuczapski/Prezes zarządu Zamojskiego Szp&hellip
Jak prowadzić dokumentację medyczną od 1 stycznia 2011 r.
01.04.2011Dariusz Poznański , Departament Organizacji Ochron&hellip
Ustawa o działalności leczniczej uchwalona przez Senat
06.04.2011Serwis Kadry Zarządzającej ZOZ
więcej