Szukasz sprzętu medycznego? Wypełnij darmowe zapytanie
Wypełnij darmowe zapytanie
MedicalOnline.pl wyszukuje najlepszych dostawców
i przesyła im Twoje zapytanie
Dostawcy przesyłają Ci oferty handlowe dotyczące zapytania
sprzęt medyczny
Wyślijzapytanie ofertowe

Zasady organizacji oddziału kardiochirurgii - część pierwsza

Sara Charafeddine/MedicalOnline.pl | 2010-08-30
Wysoko wyspecjalizowany oddział, jakim jest kardiochirurgia, wymaga odpowiednich warunków i sprzętu. Wymagania dla oddziału są jasno określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 10 listopada 2006 roku w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej (Dz. U. z dnia 24 listopada 2006 roku, Nr 213, poz. 1568 ze zm.) oraz w najnowszym zarządzeniu Nr 69/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 3 listopada 2009 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: leczenie szpitalne (w załączniku nr 3 do rozporządzenia cz. II lit. A pkt XXXIX).

Określenie odpowiednich standardów oddziału kardiochirurgii ma zagwarantować bezpieczeństwo leczonych pacjentów oraz odpowiednią jakość świadczonych usług. Od momentu wstąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie oddziały szpitalne muszą dorównać poziomowi placówek innych państw europejskich, którym również narzucono odpowiednie normy prawne. Z ich pomocą ma zostać usystematyzowana organizacja oddziałów kardiochirurgii, ulegnie również zmianie system kształcenia przyszłych lekarzy specjalistów.

Oddziały kardiochirurgii można podzielić na dwa typy: jednostki Akademii Medycznej zwane Klinikami i oddziały szpitalne nie będące jednostkami akademickimi. Prawo rozdziela również zasady leczenia osób dorosłych jak i dzieci oraz niemowląt z wrodzonymi wadami serca. Dla obu grup stawiane są różne wymogi, co do organizacji pomieszczeń i wyposażenia w specjalistyczny sprzęt. Zanim zostanie przedstawiony sprzęt, należy określić, jakie świadczenia zdrowotne wykonywane są przez specjalistów w tym oddziale. 

Pierwszym punktem zapisanym w najnowszym zarządzeniu Nr 69/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 3 listopada 2009 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: leczenie szpitalne (w załączniku nr 3 do rozporządzenia cz. II lit. A pkt XXXIX), jest pełnienie całodobowej opieki lekarskiej we wszystkie dni tygodnia. Kolejne zapisy mówią o kontrapulsacji balonem wewnątrzaortalnym oraz stymulacji endokawitarnej. Według opisu Krajowego Konsultanta ds. oddziału kardiochirurgii podstawowa opieka medyczna powinna opiewać na: 
diagnostykę chorób serca i dużych naczyń, 
kwalifikowanie pacjentów do operacji kardiochirurgicznych,
przeprowadzenie operacji w zakresie serca oraz dużych naczyń klatki piersiowej, 
leczenia powikłań operacji kardiochirurgicznych, 
opiekę przed- i pooperacyjną, 
wykonywanie specjalistycznych konsultacji w zakresie kardiochirurgii,
prowadzenie przychodni kardiochirurgicznej.

U osób dorosłych wyróżniono także świadczenia obejmujące: operacje pomostowania naczyń wieńcowych z/lub bez użycia krążenia pozaustrojowego z wykorzystaniem żyły odpiszczelowej lub/i lewej tętnicy piersiowej wewnętrznej, operacje wymiany zastawek serca, operacje annuloplastyki zastawki mitralnej i trójdzielnej, operacje skojarzone: wady zastawkowe w połączeniu z pomostowaniem aortalno - wieńcowym, korekcje wad: ASD II oraz ASD I, wymianę aorty wstępującej i łuku aorty, usunięcie śluzaka jam serca, resekcję tętniaka lewej komory serca, operację pozawałowego VSD, zaopatrzenie urazów serca i dużych naczyń klatki piersiowej oraz leczenie powikłań wszystkich wymienionych poprzednio procedur.

Jak powinna wyglądać sala operacyjna oddziału kardiochirurgii?

Wykaz parametrów technicznych, jakie powinna spełniać sala operacyjna, został zamieszczony w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 10 listopada 2006 roku w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej (Dz. U. z dnia 24 listopada 2006 roku, Nr 213, poz. 1568 ze zm.).

Każda z sal operacyjnych powinna być wyposażona w sprzęt niezbędny do przeprowadzenia podstawowych operacji kardiochirurgicznych. Do podstawowego wyposażenia każdej sali zalicza się:
aparat do znieczulenia,
kardiomonitor,
system monitorujący,
defibrylator,
aparat do pomiaru czasu krzepliwości krwi,
stymulator zewnętrzny serca,
kolumna anestezjologiczna z wyciągiem gazów anestetycznych,
aparat do kontrapulsacji wewnątrzaortalnej,
stół operacyjny,
pompy infuzyjne: strzykawkowe (najmniej 3 szt. na jednego operowanego pacjenta) i objętościowe,
urządzenie do terapii termicznej (nagrzewnica),
lampa operacyjna bezcieniowa,
diatermia chirurgiczna,
aparat do krążenia pozaustrojowego,
kardiomonitor transportowy kompaktowy,
zestaw pił do cięcia mostka
kolumna chirurgiczna,
pompa centryfugalna (jedna na oddział kardiochirurgiczny).

W zarządzeniu Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z 2009 roku określono dodatkowo wymogi, co do aparatury, która musi znajdować się w oddziale kardiochirurgii. Są to:
kardiomonitor,
aparat USG z opcją kolorowego Dopplera - w miejscu udzielania świadczeń,
angiograf - w lokalizacji.

Istotną zasadą jest bezwzględne przestrzeganie zasady, aby sprzęt jednorazowy nie był resterylizowany. O ile jest to możliwe, należy używać jednorazowych obłożeń i fartuchów chirurgicznych. Do standardów utrzymania sali należy regularne sprzątanie i mycie wraz z okresowym naświetlaniem pomieszczenia. Periodycznie powinno się wykonywać kontrole bakteriologiczne sal operacyjnych i oddziałów pooperacyjnych. Zapisy mówią także o prawach pacjenta, który ma możliwość do skorzystania z całodobowego wykonania echokardiografii przezprzełykowej podczas operacji kardiochirurgicznej. Badanie wykonywane jest ze wskazań pilnych lub planowych.

Każda sala operacyjna powinna być pomieszczeniem klimatyzowanym, aby możliwe było dostosowanie temperatury do rodzaju przeprowadzanego zabiegu oraz, aby zapewnić komfort cieplny zespołowi operacyjnemu.

W zarządzeniu określono także liczbę przeprowadzanych operacji. Na jedną salę powinno przypadać nie więcej niż 400 operacji rocznie, co odpowiada około dwóm operacjom wykonywanym w ciągu jednego dnia roboczego w ciągu roku (z uwzględnieniem okresowej redukcji liczby zabiegów celem przeprowadzenia konserwacji sal operacyjnych i oddziału pooperacyjnego). Oddział powinien mieć dodatkową salę operacyjną dla przypadków nagłych oraz pacjentów zakażonych. Skład zespołu operacyjnego także został zapisany w zarządzeniu. Podczas operacji powinien być obecny:
lekarz operujący ze specjalizacją II st. z kardiochirurgii lub lekarz w trakcie specjalizacji z kardiochirurgii pod nadzorem lekarza ze specjalizacją II st. z kardiochirurgii, 
lekarz asystent lub dwóch lekarzy asystentów, 
pielęgniarka operacyjna, 
pielęgniarka operacyjna pomagająca, 
perfuzjonista, 
lekarz ze specjalizacją II st. z anestezjologii lub lekarz w trakcie specjalizacji z anestezjologii pod nadzorem lekarza ze specjalizacją II st. z anestezjologii,
pielęgniarka anestezjologiczna.

W celu zapewnienia odpowiedniego poziomu wykonywanych operacji określono minimalną liczbę wykonywanych operacji przez jednego chirurga. Każdy chirurg z II stopniem specjalizacji z kardiochirurgii lub tytułem specjalisty z kardiochirurgii (nowy tryb) powinien wykonać w roku nie mniej niż 100 operacji kardiochirurgicznych.

Należy zapewnić całodobową możliwość zebrania pełnego zespołu operacyjnego w ciągu 20 minut w przypadku operacji ze wskazań natychmiastowych.


Źródła: 

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 listopada 2006 roku w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej (Dz. U. z dnia 24 listopada 2006 roku, Nr 213, poz. 1568 ze zm.)

Zarządzenie Nr 69/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 3 listopada 2009 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: leczenie szpitalne, w załączniku nr 3 do rozporządzenia cz. II lit. A pkt XXXIX,

Prof. dr hab. n. med. Stanisław Woś „Oddział kardiochirurgiczny – standardy w świetle polskiego prawa i Unii Europejskiej”